Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin itirazları, Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) ortak elektrik bağlantısı projesinde yeni bir diplomatik süreci başlattı. Fransız araştırma gemisi Abeille Marengo’nun çalışmalarına yeniden başlayabilmesi için Paris yönetiminin Ankara ile temasa geçtiği bildirildi.
Yunanistan’ın Kathimerini gazetesi, Fransa’nın Ankara Büyükelçisi Isabelle Dumont’un Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Kemal Bozay ile görüştüğünü yazdı. Görüşmelerde, araştırma faaliyetlerinden önce Türkiye’ye resmi ve yazılı bildirim yapılması konusunun öne çıktığı belirtildi. Ankara’nın, çalışmaların kapsamı ve koordinatlarının önceden kendisine iletilmesini istediği aktarıldı.
FRANSA, TÜRKİYE’DEN İZİN TALEBİNDE BULUNACAK
Kathimerini’ye konuşan Fransız bir kaynak, diplomatik yazışmanın içeriği konusunda tarafların büyük ölçüde uzlaştığını belirtti. Kaynak, Türkiye’nin talebinin ardından sürecin resmi yazışmalar üzerinden yürütüleceğini ifade ederek şu açıklamayı yaptı:
“İfadenin nasıl olacağı konusunda neredeyse anlaşmaya vardık. Diplomatik yazışmaya yanıt vereceğiz. Bunu, Türkiye tarafından verilmesi gereken bir izin talebi olarak değerlendiriyor ve buna uygun şekilde karşılık vereceğiz. Bu konudaki talebimiz, her şeyin diplomatik kanallar aracılığıyla sorunsuz şekilde ilerlemesiydi.”
Türkiye’ye yakın bir diplomatik kaynak da Ankara’nın Fransa’dan gelecek yazılı başvuruyu izin talebi olarak değerlendireceğini daha önce açıklamıştı. Türkiye, diplomatik kanallardan gerekli iletişim kurulmadığı takdirde araştırma faaliyetlerine yeniden müdahale edilebileceği mesajını verdi.
FRANSA’NIN ADIMI ATİNA’DA ŞOK ETKİSİ YARATTI
Fransa’nın Ankara ile doğrudan temas kurması, Yunanistan’da yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Kathimerini’de yayımlanan değerlendirmelerde, Paris yönetiminin Türkiye’den yazılı başvuruda bulunmasının Ankara’nın Doğu Akdeniz’deki kıta sahanlığı iddiaları açısından ne anlama geldiği sorgulandı.
Yunan basınındaki analizlerde, bu sürecin Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin tezleri ve 2019 yılında imzalanan Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatı bakımından önemli sonuçlar doğurabileceği ileri sürüldü. Atina’da ayrıca Fransa’nın Ankara ile doğrudan görüşmesinin Yunanistan’ın diplomatik konumunu nasıl etkileyeceği tartışılıyor.
Kathimerini, Fransa’nın Türkiye’ye yazılı başvuruda bulunmasının Ankara’nın kıta sahanlığı iddialarını ve Türkiye-Libya mutabakatını tanıması anlamına gelebileceği yönündeki değerlendirmelere yer verdi. Gazete, Atina yönetiminin bu diplomatik süreçte dışarıda kaldığını da öne sürdü.
YUNANİSTAN’A YANIT GECİKMEDİ
Girit ile GKRY arasında deniz altından elektrik bağlantısı kurulmasını öngören Great Sea Interconnector (GSI) projesi kapsamında araştırma gemisinin yeniden faaliyete geçmesi için Yunanistan NAVTEX yayımladı.
Iraklio NAVTEX İstasyonu’nun duyurusuna göre Abeille Marengo, 6 Kasım 2026 ile 6 Mart 2027 tarihleri arasında belirlenen güzergâhta araştırma yapacaktı. Ancak Türkiye, Yunanistan’ın duyurusuna Antalya NAVTEX İstasyonu üzerinden karşılık verdi.
Türkiye’nin yayımladığı NAVTEX’te araştırma sahasının bir bölümünün, Ankara’nın 18 Mart 2020’de Birleşmiş Milletlere bildirdiği kıta sahanlığı sınırları içinde kaldığı belirtildi.
Dışişleri Bakanlığı da Fransız bayraklı geminin faaliyetlerine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, geminin Türkiye’nin kıta sahanlığı içinde izinsiz deniz bilimsel araştırması yapmayı planladığı ifade edildi. Yunanistan ve GKRY tarafından yayımlanan yetkisiz seyir ikazlarının Türkiye tarafından iptal edildiği, geminin faaliyetleri için gerekli muvafakat sürecinin ise henüz tamamlanmadığı bildirildi.
Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
“Söz konusu geminin yürütmeyi planladığı faaliyetin kıta sahanlığımız sınırları dahilinde kalan kısmı için uluslararası deniz hukukunun yerleşik hükümleri uyarınca ülkemizden alınması gereken muvafakatla ilgili süreç ise henüz tamamlanmamıştır. Uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarımızı koruma konusundaki kararlılığımız tam olup bölgede işbirliği, diyalog ve eş güdümü esas alan bir yaklaşımı benimsemeye devam edeceğiz.”
